|
Proveniershuis
Het
Proveniershuis staat op het voormalige grondgebied van het Vrouwenklooster
Sint Michael, gesticht in 1414 door Geertrui Jansdochter. Het was
oorspronkelijk bestemd voor Adellijke Jonkvrouwen en burger dochters van
goede afkomst. Het is gebouwd in de Hollandse Renaissance stijl. Het
Klooster bleef bij de grote stadsbrand in 1576 gespaard. Het klooster werd
in 1581 door de Prins van Oranje aan de stad toe gewezen voor de gelede
schade tijdens het beleg. Na de hervorming werd het verwaarloosde klooster
aan de schutterij van Sint Joris gegeven. Die braken het klooster in
de jaren 1591-1593 af om het huidige gebouw te laten bouwen, bekend als de
Nieuwe of Sint Jorisdoelen. Het Oude Sint Joris Doelen nabij het
huidige Wilsonplein bleef niet gespaard bij de grote stads brand.
Rond 1600 werd de toegangspoort gebouwd naar een vermoedelijk ontwerp
van Lieven de Key. In 1624 werd de schutterzaal verhoogd met een
verdieping. Op 4 december 1681 besloten de Burgermeesteren vanwege
financiële kosten om de schutters van St. Joris samen te voegen bij
hun collega’s in de Cloveniersdoelen aan de Tuchthuisstraat. Op 12
december 1681 werd besloten om de Proveniers Doelen om te bouwen tot
Stadsherberg of Herenlogement. Het was geen goede keuze want op 20
september 1706 werd besloten om het Stadsherberg of Herenlogement te
verbouwen tot Vergrote- of St. Joris Proveniershuis “het was
bedoeld voor ouderen die tegen betaling verpleegd en verzorgd werden”.
Van de 67 woningen staan er 38 rondom de binnentuin. De rest
staan aan de Kerk, - Doel, - en de Lange Annastraat (thans Nieuwe
Kerksplein). De bekendste bewoner van het Stadsherberg of
Herenlogement is Daniel Cajanus hij is de langste man (2.63m) van
Nederland. Hij woonde daar van 18 oktober 1745 tot aan zijn dood op 28
februari 1749. Hij was lange tijd begraven in de Grote of St. Bavo kerk,
totdat zijn graf geruimd werd omdat deze werd toegewezen aan de Familie
Hodshon.
De woningen aan de Kerkstraat werden nadat de huur afgelopen was gesplitst
in tweeën zo ontstonden er dubbele woningen. Aan de Kerkstraat negen
en aan de binnentuin dertien. In 1810 moest oplast van de Koning
Lodewijk Napoleon het Diaconiehuis “aan de koudehorn” tot kazerne
worden ingericht.
De oude mannen werden geplaatst in het Proveniershuis. Op 1 mei 1866
verlieten de laatste zes oude mannen het Proveniershuis. De
gemeenteraad besloot om alle huren die bij het Proveniershuis hoorden
vanaf 1 mei 1867 op te zeggen. De bewoners konden zich wel gelijk
weer aanmelden voor de opnieuw te verhuren woningen. In 1965 werden
hier het laatste gas lantarens vervangen door elektrische
lantarens.
In het hoofd gebouw hebben diversen instellingen gezeten, o.a. de
Dienst voor Sociale Zaken en de
Dienst voor Huisvesting. Nu is het Proveniershuis met 67 woningen nog
altijd een huisvesting voor zelfstadige ouderen.
Bronvermelding
|
