De Koepel Huis van Bewaring de Schakel voorheen strafgevangenis.

Het huidige Huis van Bewaring aan de Harmenjansweg 4 is gebouwd in de periode tussen 1898 – 1901 door W.C. Metzelaar. 

Het  Haarlemse Huis van Bewaring en Strafgevangenis is de derde en laatste koepelgevangenis van Nederland, Arnhem 1883 en Breda 1886 beiden gebouwd door J.F. Metzelaar (de vader van). 

De koepel van Haarlem is eenvoudiger gebouwd dan de andere twee. De buiten diameter is 62 meter, de binnen diameter is 52 meter en hij is 37 meter hoog. 

De koepel was tot 1970 een strafgevangenis en bezat een eigen kerk: “Een kapel met altaar en tribune, met hokken voor de gevangenen met gaas aan de voorkant”. 

Na de invoering van het Wetboek van Strafrecht 1886 kwam een eind aan het gemeenschappelijk opsluiten van de gevangenen. 

Een cel is vier meter diep, twee meter vijftig breed en heeft een raam aan de buitenzijde. In 1970 ging de Koepel verder als Huis van Bewaring. 

De unit “de Koepel aan de Harmenjansweg” voor ouderen en de unit “de Vest aan de Papentoren- en Oostvest “ voor jongeren. Het Huis van Bewaring is een inrichting waar de verdachten van een misdrijf zijn ingesloten. De Koepel voldeed niet meer aan de eisen die men nu stelt zodat in 1986 werd begonnen aan een grootschalige renovatie en op 19 juni 1989 werd de Koepel heropend. De unit de Koepel biedt na de renovatie aan 228 (was 150) gedetineerden boven de 23 jaar een plaats. 

En de unit de Vest ging van 96 naar 116 plaatsen voor gedetineerden onder de 23 jaar. 

Vanaf 1 oktober 1992 zijn de Koepel en de Vest samengevoegd en gaan zij verder als “Huis van Bewaring de Schakel”. 

In de 15e eeuw was in de Barteljorisstraat nr. 37 een gevangenis. En in de 16e eeuw in de Barteljorisstraat nr. 39- 41. In de 17e eeuw was er in het stadhuis in de Zijlstraat-vleugel, een gevangenis. In de 18e eeuw was er in de Tuchthuisstraat een Gevangenis, tegenover het Brouwershofje.

 

Bronvermelding