Huis te Zaen(d)en

De geschiedenis van het Huis te Zaanen gaat terug tot voor de13^e eeuw. De Heren van Zaen(d)en hadden het voor het zeggen in een gebied dat zich uitstrekte van de Zaan tot aan de Vreetsloete (vanaf 1437 de Delft genaamd).De oudste vermelding van de Heren van Zaanen is: Simon van Zaenden. Een volle neef van: Heer Simon van Haerlem. In 1296 werd de Graaf van Holland Floris V, door Willem van Zaanen, Gijsbrecht van Amstel, Herman van Woerdenen Gerard van Velsen gevangen genomen en vermoord. De boeren en burgers die op de hand van de graaf van Holland waren hebben over het hele grondgebied heerlijkheden en woningen verwoest, de resterende bezittingen, die niet verwoest waren, werden verbeurd verklaard en kwamen onder zeggenschap van de Graven van Holland. Zo ook het Huis te Zaanen. Pas in 1403 kwam het Huis te Zaanen door erfopvolging weer onder de Heren van Zaanen "Symon van Zaenden". Voor Symon was dat voor korte duur, hij werd vermoord in 1405 te Haarlem. De heerlijkheid Zaanen lag tussen het Spaarne, Schoterbeek (tans Zaanelaan-, straat). Het landgoed bedroeg z’n 24 bunder. "1 bunder staat gelijk aan 1 hectare volgens ingestelde metriek stelsel van 1816 in Nederland". Franck van Zaanden (1461-1468) is de laatste Heer van Zaanen uit het geslacht van van Zaanen. Het oude heerlijkheid was tijdens de Spaanse bezetting "1572-1573" verwaarloost en verwoest, van de stenen werd in 1630 een boerderij gebouwd totdat deze rond 1735 door bliksem werd verwoest. Het huidige gebouw werd als een kapitale boerderij gebouwd tussen 1735-1740. C.J.A. Bredius kocht in 1881 het Huis te Zaanen, van J.P. van Velsen hij heeft daar gewoond tot 1920. Bredius verkocht in dat jaar het Huis te Zaanen aan de Gemeenten voor woningbouw. Bredius had bij de verkoop laten opstellen dat hij Heer van Zaanen bleef door een stukje grond in het Zaanenpark te blijven bezitten van 1 are "100 m²" en 90 centi-are "0.90 m² groot a fl.0.48 ct per jaar. Tijdens de hongerwinter van 1944/45 verdwenen bijna alle bomen van het park in de potkachels, na de oorlog heeft de Gemeente het park weer aangeplant met bomen en struiken. De zoon van C.J.A. Bredius (C.J.A. Bredius jr. is overleden in 1979) was de laatste Heer van Zaanen. Vanaf 1930 tot 1990 was in het Huis te Zaanen de Stadsbibliotheek Noord gevestigd. Huidige bestemming: Hou vast BV Trainen en coachen in Zakelijke effectiviteit Huis te Zaen(d)en

Rond 1800 was de grens van het Huis te Zaanen:

het noorden: Brederoodsebeek (ter hoogte van de huidige van Nesstraat)

het oosten: Spaarne

het zuiden: Schoterbeek v/a 1918 Zaanenlaan-, straat

het westen: Vreetsloete v/a 1437 de Delft

het huidige Zaanenpark wordt begrenst door een driehoek:

het zuiden: de Zaanenlaan (voorheen Schoterbeek),

het oosten: Orionweg,

het westen: de Mercuriusstraat.

Bronvermelding